Badanie AMH – co to takiego? Normy, przygotowanie i znaczenie dla oceny płodności

W procesie diagnostyki i leczenia niepłodności ogromną rolę odgrywa czas. Nie jest przecież tajemnicą, że kobieca płodność jest związana z wiekiem, choć zegar biologiczny nie u każdej z pań tyka tak samo. Istnieje jednak wskaźnik, który pozwala odpowiedzieć na często zadawane przez kobiety starające się o dziecko pytanie “Ile mamy czasu?”. To tzw. hormon antymüllerowski, inaczej AMH.

Badanie AMH - co to za badanie i skąd się bierze ten hormon?

Aby odpowiedzieć na pytania związane z AMH, warto najpierw bliżej przyjrzeć się biologii jajników. Każda kobieta rodzi się z określoną i skończoną liczbą oocytów. Wraz z upływem czasu i kolejnymi cyklami liczba ta stopniowo więc maleje.

Jaki związek ma z tym badanie AMH? Hormon antymüllerowski produkowany jest przez komórki ziarniste, które otaczają małe, oczekujące na dojrzewanie pęcherzyki w jajnikach. Im więcej takich pęcherzyków, czyli w praktyce oocyty, znajduje się w jajnikach, tym wyższe jest stężenie AMH we krwi. Mówimy wówczas o bogatej rezerwie jajnikowej.

Wraz z wiekiem pula pęcherzyków stopniowo się wyczerpuje, a poziom AMH powoli spada - aż do menopauzy, gdy staje się niewykrywalny. 

Kiedy zrobić badanie AMH? Wskazania

Niestety kobiety często zaczynają zastanawiać się nad tym, kiedy wykonać badanie AMH zbyt późno. Tak naprawdę, aby świadomie zaplanować macierzyństwo, każda kobieta po 25.-30. roku życia powinna ustalić poziom AMH profilaktycznie.

W praktyce istnieją jednak dodatkowe wskazania do wykonania badania AMH. Można wymienić wśród nich:

• nieskuteczne starania o ciążę trwające powyżej 6-12 miesięcy,
• wiek kobiety powyżej 30-35 lat,
• podejrzenie przedwczesnego wygasania czynności jajników,
• podejrzenie zespołu policystycznych jajników,
• planowane zabiegi operacyjne na jajnikach, które mogą doprowadzić do uszkodzeń tkanki,
• planowane leczenie onkologiczne - w celu zabezpieczenia płodności przed terapią.

Kiedy wykonać badanie AMH - w którym dniu cyklu?

Kiedy zrobić badanie AMH? Jeśli chodzi o cykl miesiączkowy, to nie ma to większego znaczenia. Stężenie AMH jest bowiem względnie stałe w trakcie cyklu - do laboratorium można więc udać się w dowolnym dniu jego trwania.

Badanie AMH - jak wygląda?

Jak wygląda badanie AMH? W praktyce ogranicza się ono do standardowego pobrania krwi. Procedura trwa kilkanaście sekund i nie jest w żaden sposób uciążliwa – nie ma więc czego się obawiać.

Jak przygotować się do badania AMH?

Badanie AMH nie wymaga specjalnego przygotowania. Spożywanie posiłków nie wpływa w istotny sposób na stężenie hormonu we krwi, więc pobranie można wykonać o dowolnej porze dnia. Z reguły nie trzeba też odstawiać leków. Wyjątek może stanowić tu jednak długotrwałe stosowanie antykoncepcji hormonalnej. Jeśli ją stosujesz, przed wykonaniem badania poinformuj o tym lekarza.

Ile kosztuje badanie AMH?

Badanie AMH jest najczęściej procedurą płatną, bo nie jest refundowane przez NFZ w ramach podstawowej opieki - choć wchodzi w skład programów leczenia niepłodności. Pacjentki często pytają więc, ile kosztuje badanie AMH? Cena zależy w dużej mierze od laboratorium, ale zazwyczaj waha się w granicach 150-250 zł. Warto jednak ponieść ten koszt, bo wartość diagnostyczna wyników jest wysoka i często pozwala uniknąć nietrafionych kroków terapeutycznych.

Wyniki badania AMH - co nam mówią?

Wyniki badania AMH najczęściej interpretuje się w szerszym kontekście, biorąc pod uwagę wiek pacjentki i obraz USG jajników. Kluczowe jest więc to, aby omówić je ze specjalistą i nie wyciągać pochopnych wniosków. Uogólniając, można jednak wskazać kilka orientacyjnych wytycznych:

1. Niskie AMH (poniżej 1,0 - 1,2 ng/ml) - wskazuje na obniżoną rezerwę jajnikową i oznacza, że czasu na zajście w ciążę jest mniej. Co ważne, AMH wskazuje na ilość, a nie na jakość komórek. Jeśli więc kobieta jest młoda i ma niski wynik AMH, to wciąż ma wysokie szanse na naturalne zajście w ciążę.
2. Prawidłowe AMH (zależne od wieku, zazwyczaj 1,2 - 3,0 ng/ml) - świadczy o prawidłowym potencjale rozrodczym.
3. Wysokie AMH (powyżej 3,0 - 4,0 ng/ml) – często obserwowane jest u kobiet z zespołem policystycznych jajników.

Znaczenie AMH w in vitro

W kontekście in vitro AMH ma duże znaczenie, nie tylko diagnostyczne. Pomaga m.in. dobrać dawkę leków. Wynik jest poza tym ważny z uwagi na bezpieczeństwo - bardzo wysokie AMH zwiększa ryzyko Zespołu Hiperstymulacji Jajników. Wiedza o  jego poziomie jest więc kluczowa, aby lekarz mógł chronić zdrowie pacjentki.

Badanie AMH - podsumowanie

Badanie AMH to współcześnie filar w ocenie płodności, który pozwala w bardzo prosty sposób oszacować szanse na ciążę. Pamiętaj jednak, że niskie AMH to jeszcze nie wyrok bezpłodności – to sygnał, że warto jak najszybciej skorzystać z pomocy specjalistów. W Parens traktujemy wynik AMH jako punkt wyjścia i tworzymy dla naszych pacjentek indywidualne plany, których celem ma być upragnione maleństwo. Jeśli starasz się o dziecko i masz wątpliwości co do swojej rezerwy jajnikowej, nie czekaj, wykonaj badanie AMH i skontaktuj się z nami.