Hipospermia – co to jest? Objawy, diagnostyka i wpływ na płodność mężczyzny

Diagnostyka niepłodności to dość stresujący proces, w którym pojawia się wiele brzmiących obco medycznych terminów. Jednym z nich jest hipospermia – choć brzmi groźnie, w rzeczywistości jest to zaburzenie, które w wielu przypadkach można skutecznie leczyć. Czym dokładnie jest hipospermia, jakie są jej przyczyny i czy ostatecznie przekreśla ona szanse na naturalną ciążę? Wyjaśniamy to poniżej.

Hipospermia – co to jest?

Gdy pacjenci słyszą diagnozę hipospermia, pytają zwykle “co to jest”? Najprościej rzecz ujmując, hipospermia jest to stan, w którym objętość nasienia wydalanego podczas wytrysku jest mniejsza niż normy przyjęte przez Światową Organizację Zdrowia WHO.

Zgodnie z aktualnymi wytycznymi WHO prawidłowa objętość ejakulatu wynosi przynajmniej 1,5 ml. Każdy wynik mniejszy od tej wartości klasyfikowany jest jako hipospermia. Warto jednak pamiętać, że całkowity brak nasienia to już inne zaburzenie, a mianowicie aspermia.

W kontekście hipospermii kluczowe jest zrozumienie tego, że objętość nasienia to nie to samo, co ilość plemników. Płyn w ejakulacie w 95% składa się bowiem z wydzieliny gruczołów dodatkowych, a plemniki stanowią jedynie niewielki odsetek. Oznacza to, że nawet jeśli ilość płynu jest niewielka, to może znajdować się w niej wystarczająca do zapłodnienia liczba plemników. Mała objętość nasienia to jednak sygnał, że warto rozpocząć diagnostykę.

Hipospermia – objawy, które mogą niepokoić

Hipospermia jest jednym z tych zaburzeń płodności, które mężczyzna może zauważyć samodzielnie. Do najbardziej typowych objawów należą:

• zauważalnie mniejsza ilość wydzieliny podczas szczytowania,
• uczucie tzw. „suchego wytrysku” – pacjent odczuwa orgazm, ale wypływ nasienia jest znikomy lub nie występuje wcale,
• brak ciąży partnerki mimo regularnego współżycia bez zabezpieczeń przez okres co najmniej 12 miesięcy.

Hipospermia rzadko boli i z reguły nie wpływa na jakość erekcji czy libido. Jest więc często ignorowana, do czasu rozpoczęcia starań o dziecko.

Hipospermia – przyczyny problemu

Aby pomóc pacjentowi, zawsze trzeba najpierw ustalić źródło problemu. Przyczyny hipospermii mogą być bardzo zróżnicowane – od prozaicznych, po skomplikowane.

1. Czynnik ludzki i błędy – czasami wynik wskazujący na hipospermię jest fałszywy. Może być to efektem krótkiego czasu abstynencji seksualnej przed oddaniem próbki lub niekompletnego zebrania nasienia do pojemnika.
2. Ejakulacja wsteczna – to jedna z najczęstszych przyczyn. W tym przypadku nasienie, zamiast wydostać się na zewnątrz przez cewkę moczową, cofa się do pęcherza. Często dotyczy to pacjentów po zabiegach urologicznych, chorujących na cukrzycę lub przyjmujących niektóre leki.
3. Niedrożność dróg wyprowadzających nasienie – zablokowanie przewodów wytryskowych, np. przez torbiele czy stany zapalne, sprawia, że wydzielina z pęcherzyków nasiennych nie może połączyć się resztą ejakulatu.
4. Niedorozwój pęcherzyków nasiennych – to wada wrodzona, często uwarunkowana genetycznie,
5. Zaburzenia hormonalne -np. niedobór testosteronu.

Diagnostyka – pierwszy krok do leczenia

Podstawą diagnostyki hipospermii jest badanie ogólne nasienia, tzw. spermiogram. Jeśli wynik wskaże objętość poniżej 1,5 ml, badanie należy powtórzyć, zachowując abstynencję seksualną przez 2-7 dni.

Diagnostykę często poszerza się również o:

• badanie ogólne moczu po ejakulacji – obecność plemników w moczu lub ich brak pozwala potwierdzić bądź wykluczyć ejakulację wsteczną,
• USG transrektalne (TRUS) – umożliwia ocenę budowy prostaty i pęcherzyków nasiennych oraz wykrycie przeszkód mechanicznych,
• Badania hormonalne –  testosteron, FSH, LH, estradiol i prolaktyna.
• Konsultację urologiczną – aby wykluczyć stany zapalne i zmiany anatomiczne.

Hipospermia – leczenie i szanse na sukces

Pacjenci często pytają, jak leczyć hipospermię i czy terapia jest skuteczna.  Odpowiedź brzmi – to zależy, głównie od przyczyny. Współczesna medycyna oferuje jednak mężczyznom z hipospermią szeroki wachlarz różnych rozwiązań.

Leczenie hipospermii może obejmować farmakoterapię. W przypadkach niedrożności przewodów wytryskowych (np. spowodowanych torbielą), skuteczne mogą okazać się zabiegi, które mechanicznie usuną przeszkodę.

Hipospermia a ciąża – czy naturalne poczęcie jest możliwe?

Hipospermia a ciąża – czy to możliwe? Jak najbardziej! Mała ilość nasienia absolutnie nie wyklucza ojcostwa. 

Nawet jeśli nasienia jest mało, to jeśli znajduje się w nim odpowiednia liczba zdrowych i ruchliwych plemników, poczęcie naturalnym sposobem jest możliwe.

Sprawa trochę się komplikuje, jeśli hipospermii towarzyszy mała liczba plemników lub ich brak. W trudnych przypadkach z pomocą przychodzi jednak medycyna rozrodu. Możliwe jest np. pozyskanie plemników z moczu i wykorzystanie ich w procedurze inseminacji domacicznej czy zapłodnienia in vitro. Plemniki można pobrać też bezpośrednio z jąder – daje to wysokie szanse na ciążę, np. w połączeniu z metodą ICSI.

W Klinikach Parens do każdego przypadku podchodzimy indywidualnie i dysponujemy wieloma skutecznymi rozwiązaniami. Warto więc pamiętać, że hipospermia to nie wyrok i nie musi przekreślać marzeń o rodzicielstwie. Kluczowe jest jednak dobranie przez specjalistę odpowiedniej ścieżki leczenia.