Ocena zarodków w dniu 2, 3 i 4 - cykl LABORATORIUM OD KUCHNI 4/6 - Parens
Wiedza

Ocena zarodków w dniu 2, 3 i 4 – cykl LABORATORIUM OD KUCHNI 4/6

|| ARTYKUŁ numer 4 z cyklu ||

Przedstawiamy Państwu cykl artykułów o nazwie LABORATORIUM OD KUCHNI. Zdajemy sobie sprawę, że podczas spotkania z naszymi lekarzami i embriologami, przekazywane jest Państwu sporo ważnych informacji na temat przebiegu zapłodnienia in vitro. Każda wizyta to także stres – czy wszystko się powiedzie? Co powie lekarz? Czy wszystko zapamiętam? Takich pytań jest wiele…

Zespół Medyczny Centrum Leczenia Niepłodności PARENS przygotował dla Państwa cykl 6 artykułów, dzięki którym będą mogli Państwo przypomnieć sobie ważne informacje, które zostały przekazane Państwu podczas wizyty w PARENS. Mogą Państwo spokojnie przeczytać je w domowym zaciszu, a gdy pojawią się dodatkowe pytania, zawsze mogą je Państwo zadać podczas kolejnego spotkania z naszymi specjalistami.

Zespół Medyczny Centrum Leczenia Niepłodności PARENS


Ocena rozwoju zarodków w dniu 2.

Standardowo w naszej klinice nie wykonujemy oceny zarodków w dniu 2. Jest jednak jeden wyjątek – jeśli żaden spośród oocytów wykorzystanych w procedurze in vitro nie wykazuje oznak zapłodnienia w dniu 1., wówczas kontynuowanie hodowli przez kolejne dwa dni nie miałoby sensu i warto sprawdzić, czy rzeczywiście żaden spośród zapłodnionych oocytów się nie dzieli.

W 44±1 godzinie zarodek powinien składać się już z 4 blastomerów (komórek). Jeśli nadal oocyty nie wykazują podziałów, hodowla jest na tym etapie kończona – nie ma już możliwości, aby powstały z nich prawidłowe zarodki.

Zarodki złożone z blastomerów są oceniane wg czterostopniowej skali opisanej poniżej, a pacjenci otrzymują informację o ich rozwoju.

schemat3

Schemat – Zarodek zbudowany z 4 blastomerów

Ocena rozwoju zarodków w dniu 3.

Kolejna ocena zarodków następuje po 68±1 h od zapłodnienia ICSI.

Embriolog sprawdza ilość i wielkość blastomerów, czyli komórek, z których zbudowany jest zarodek oraz obecność fragmentacji czyli bezjądrowych struktur cytoplazmatycznych.

Prawidłowy zarodek w dniu 3. powinien być zbudowany z 8 równej wielkości komórek (blastomerów) i nie posiadać fragmentacji.

schemat4

Schemat – Zarodek zbudowany z 8 blastomerów

28

Zdjęcie – Zarodek zbudowany z 8 blastomerów

Skala oceny zarodka złożonego z blastomerów w naszej klinice jest czterostopniowa, gdzie ocena:

  • 1 to zarodek najlepszej jakości, o regularnych, równych blastomerach, z niewielką fragmentacją (<10%), bez widocznej multinukleacji, bez wakuol
  • 2 zarodek średniej jakości, o równych blastomerach, lub w minimalnym stopniu nierównych blastomerach, z fragmentacją (10-25%), bez widocznej multinukleacji, możliwe obecne nieliczne wakuole,
  • 3 to zarodek słabej jakości, o nierównej wielkości blastomerów, o fragmentacji powyżej 25%, obecna multinukleacja, obecne liczne wakuole.
  • 4 to zarodek zupełnie zatrzymany w rozwoju.

Dodatkowo stosujemy oznaczenia literowe:

  • „c” dla zarodka kompaktującego (blastomery łączą się ze sobą, aby przejść do następnego stadium rozwojowego – moruli) – jest bardzo dobrym sygnałem
  • %fr – oznacza fragmentację, która jest zjawiskiem niekorzystnym i obniża jakość zarodka

schemat5

Schemat: Zarodek 2/8c fr 15%. Pierwsza cyfra oznacza jakość zarodka – blastomery są nierówne, a fragmentacja mieści się między 10 a 25%, więc zarodek otrzymał ocenę 2. Druga cyfra to ilość komórek, czyli blastomerów (8). Literka „c” oznacza, że część blastomerów zaczęła się ze sobą łączyć. Jest to pierwszy etap powstawania moruli. 15% to fragmentacja, czyli ilość materiału biologicznego, który został odrzucony na zewnątrz komórek zarodka.

W dniu 3. zarodki trafiają do świeżego medium i czekają na kolejną ocenę.

28c

Zdjęcie – Zarodek, w którym blastomery zaczynają łączyć się ze sobą

Ocena rozwoju zarodków w dniu 4.

Jeśli transfer zarodków jest ustalony na dzień 4., wykonuje się w tym dniu rano ocenę hodowli. Jeśli transfer planowo ma się odbyć w dniu 5., ocena ta jest pomijana.

Spodziewamy się, że zarodek będzie już w stadium moruli. Dotychczas składał się on z kilku – kilkunastu komórek, które teraz powinny połączyć się ze sobą (proces ten nazywamy kompaktacją)  i utworzyć grudkę przypominającą owoc morwy.

Morula oceniana jest w czterostopniowej skali jakości:

  • 1 – bardzo dobry, wszystkie blastomery połączyły się ze sobą, obecna fragmentacja do 10%
  • 2 – średni, wszystkie blastomery połączyły się ze sobą, obecna fragmentacja 10-25%
  • 3 – słaby, część blastomerów pozostała na zewnątrz moruli, obecna fragmentacja powyżej 25%
  • 4 – zarodek zatrzymany w rozwoju

schemat6

Schemat – Zarodek w stadium moruli

Jeśli zarodek jest transferowany w dniu 4., otaczająca go osłonka jest wciąż dość gruba. Embriolog w takim przypadku zwykle podejmuje decyzję o jej nacięciu, zanim zarodek zostanie podany. Ułatwia to późniejsze wydostanie się zarodka z osłonki i zwiększa szanse na implantację. Jest to tzw. assisted hatching. W naszej klinice wykonujemy go za pomocą lasera, ostrożnie, tak, aby nie uszkodzić zarodka.

O tym, czy należy wykonać assisted hatching, decyduje embriolog, jednak pacjenci mogą odmówić zgody na ten zabieg.

m2

Zdjęcie – Zarodek w stadium moruli


Więcej informacji na temat zapłodnienia pozaustrojowego można znaleźć w zakładce:

Diagnostyka i leczenie

Konsultacja merytoryczna treści artykułu:
Author photo

mgr Aneta Macur

Starszy embriolog kliniczny ESHRE, Koordynator ds. rozwoju w laboratoriach embriologicznych Grupy Medycznej Parens
Więcej artykułów

Dowiedz się więcej czytając nasze artykuły

Choroba Hashimoto od A do Z: objawy u kobiet, diagnostyka, badania i nowoczesne leczenie

06/11/2026
Hashimoto – co to jest i jak wpływa na pracę tarczycy? Choroba Hashimoto to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. Twój układ odpornościowy błędnie rozpoznaje struktury gruczołu tarczowego jako zagrożenie i zaczyna wytwarzać przeciwko niemu przeciwciała. To postępujące uszkodzenie tkanki może doprowadzić do niedoczynności. Proces ten ma podłoże autoimmunologiczne i nie stanowi synonimu niedoczynności. Przy prawidłowych stężeniach […]
Amniopunkcja w ciąży bez tajemnic

Amniopunkcja w ciąży bez tajemnic. Czy boli, ile czeka się na wynik i jakie jest ryzyko powikłań?

04/11/2026
Amniopunkcja – co to jest i kiedy lekarz ją zaleca? Amniopunkcja to badanie polegające na pobraniu niewielkiej ilości płynu owodniowego przez powłoki brzuszne. Płyn ten otacza dziecko i zawiera jego komórki. Z nich diagności pozyskują materiał genetyczny. Analiza materiału pobranego podczas amniopunkcji pozwala potwierdzić lub wykluczyć wybrane zaburzenia objęte zakresem zleconego badania. Zgodnie z wytycznymi […]
Wysoki poziom prolaktyny a starania o dziecko. Jak leczyć hiperprolaktynemię

Wysoki poziom prolaktyny a starania o dziecko. Jak leczyć hiperprolaktynemię?

03/11/2026
Hiperprolaktynemia – co to jest? Hiperprolaktynemia oznacza podwyższone stężenie prolaktyny we krwi. Hormon ten jest wytwarzany głównie przez przysadkę mózgową i odpowiada między innymi za rozwój gruczołów piersiowych oraz rozpoczęcie i podtrzymanie laktacji. Wpływa również na funkcjonowanie układu rozrodczego. Jego nadmiar może zaburzać wydzielanie hormonów regulujących cykl menstruacyjny, a w konsekwencji utrudniać owulację i zajście […]

Dlaczego warto rozważyć zaawansowane testy genetyczne i diagnostykę preimplantacyjną jeszcze przed pierwszą próbą in vitro?

27/10/2026
Diagnostyka preimplantacyjna – co to właściwie oznacza? Diagnostyka preimplantacyjna (w skrócie PGT, ang. preimplantation genetic testing) to badanie materiału genetycznego zarodka jeszcze przed jego transferem do macicy. Badanie pozwala sprawdzić, czy zarodek nie ma określonych nieprawidłowości genetycznych, zanim zostanie podany do macicy. Zasadność badań zależy od wskazań medycznych i historii leczenia. Wyróżniamy trzy różne badania […]

Epigenetyka w służbie płodności, czyli jak styl życia na trzy miesiące przed poczęciem może wpływać na zdrowie przyszłego dziecka?

26/10/2026
Czym jest epigenetyka i dlaczego mówi się o niej w kontekście płodności? Epigenetyka to dziedzina nauki, która pokazuje, że geny nie działają zawsze w taki sam sposób. Można powiedzieć, że DNA jest jak instrukcja obsługi organizmu, ale epigenetyka decyduje o tym, które fragmenty tej instrukcji są w danym momencie „włączane”, a które pozostają mniej aktywne. […]
Zarządzaj plikami cookies