Ile żyją plemniki? - Parens
Wiedza

Ile żyją plemniki?

Prawidłowe wyznaczenie dni płodnych ma kluczowe znaczenie w przypadku par, które starają się o dziecko. Choć para taka powinna współżyć ze sobą przynajmniej dwa lub trzy razy w tygodniu przez cały cykl, największe szanse na zajście w ciążę są w okresie okołoowulacyjnym. Oczywiście znaczenie ma tutaj jakość nasienia, dlatego warto dowiedzieć się, ile żyją plemniki. Czy w przypadku współżycia na kilka dni przed owulacją plemniki mogą przeżyć i zapłodnić komórkę jajową?

Żywotność plemników ma kluczowe znaczenie podczas starań o dziecko

Żywotność plemników jest jednym z kluczowych aspektów, wpływających na męską płodność. Z reguły już na samym początku diagnostyki niepłodności lekarz zleca badanie nasienia, które pozwala na ustalenie podstawowych parametrów, między innymi ruchliwości plemników. Należy pamiętać, że w połowie przypadkówu przyczyna problemów z zajściem w ciążę leży po stronie mężczyzny. Co więcej, kłopoty z żywotnością plemników występują stosunkowo często. 

Nie bez powodu kwestia tego, ile żyją plemniki, ma duże znaczenie dla par starających się o dziecko. Choć pary powinny współżyć kilka razy w tygodniu, nie zawsze jest to możliwe. W takiej sytuacji powstaje pytanie o to, ile dokładnie żyją plemniki. 

Ile żyją plemniki?

Kluczowe znaczenie dla żywotności plemników ma środowisko, w którym mają przeżyć. W warunkach naturalnych, czyli wewnątrz ciała kobiety, plemniki mogą przetrwać nawet do pięciu dni. Środowisko pochwy, macicy i jajowodów jest sprzyjające dla plemników. Zapewnia ono między innymi odpowiednie pH, co umożliwia plemnikom nie tylko przeżycie, ale też aktywne przemieszczanie się w kierunku komórki jajowej. 

Optymalne warunki, takie jak płodny śluz szyjkowy, który pojawia się w okolicach owulacji, znacząco zwiększają szanse plemników na przeżycie i dotarcie do komórki jajowej. Płodny śluz szyjkowy jest bardziej lepki i elastyczny, co sprzyja ruchowi plemników. To bardzo ważne – największe szanse na przeżycie plemniki mają właśnie w okresie okołoowulacyjnym. 

A co z żywotnością plemników poza ciałem kobiety? W innych warunkach, na przykład na skórze czy tkaninach, plemniki giną niemal natychmiast po wyschnięciu płynu nasiennego. Nieco inaczej wygląda to w sytuacji, gdy do wytrysku nasienia dojdzie w ciepłej wodzie. W wilgotnych warunkach, na przykład w wannie, plemniki mogą przetrwać nieco dłużej. Oczywiście nie są one zdolne do zapłodnienia. 

Żywotność plemników w laboratorium podczas procedury in vitro

Wiele par zastanawia się nad tym, ile żyją plemniki w sytuacji, gdy mężczyzna oddaje nasienie w klinice – na przykład w ramach badania czy podczas przygotowania do zapłodnienia pozaustrojowego. W kontrolowanych warunkach laboratoryjnych plemniki mogą być przechowywane przez nieco dłuższy czas. Oczywiście zaraz po oddaniu nasienia mężczyzna przekazuje pojemnik do laboratorium, po czym zostaje ono poddane konkretnym procedurom. Nie ma więc ryzyka, że plemniki "umrą" i nie będą mogły zostać zbadane czy wykorzystane do zapłodnienia komórki jajowej. 

Przy odpowiednich metodach przechowywania, takich jak zamrażanie w ciekłym azocie, plemniki mogą być przechowywane przez wiele lat, zachowując zdolność do zapłodnienia po rozmrożeniu. Jest to istotne na przykład w przypadku pacjentów onkologicznych, którzy chcą zabezpieczyć swoją płodność na przyszłość. 

Czynniki wpływające na żywotność plemników

Na żywotność plemników wpływa wiele czynników, w tym ogólna jakość nasienia, stan zdrowia mężczyzny, dieta, styl życia, ekspozycja na substancje toksyczne oraz temperatura. Wysoka temperatura może negatywnie wpływać na ruchliwość i żywotność plemników, dlatego mężczyznom starającym się o dziecko zaleca się unikanie sauny czy korzystanie z przewiewnej bielizny. Dodatkowo substancje takie jak nikotyna, alkohol czy niektóre leki również mogą obniżać jakość nasienia. 

W sytuacji, gdy wyniki badania nasienia nie będą odpowiednie, warto przedyskutować tę kwestię z lekarzem. Bardzo często wprowadzenie zmian w stylu życia może sprawić, że już po kilku miesiącach wyniki badań będą o wiele lepsze.

Konsultacja merytoryczna:
Author photo

mgr Aneta Macur

Starszy embriolog kliniczny ESHRE, Koordynator ds. rozwoju w laboratoriach embriologicznych Grupy Medycznej Parens
Więcej artykułów

Dowiedz się więcej czytając nasze artykuły

Macierzyństwo – wielowymiarowe doświadczenie kobiecości

24/10/2025
W jaki sposób można zdefiniować macierzyństwo? Nie ma wątpliwości co do tego, że próba zdefiniowania macierzyństwa nie jest prostym zadaniem. W sensie najprostszym, słownikowym macierzyństwo oznacza bycie matką wraz z zestawem uczuć, obowiązków i praw. Jednakże, w ujęciu socjologicznym to także rola społeczna obejmująca wychowanie i socjalizację dziecka. Prawo nakłada na matkę obowiązek opieki, troski […]

Niepłodność idiopatyczna a szanse na zajście w ciążę

24/10/2025
W jaki sposób definiuje się niepłodność idiopatyczną? Termin „idiopatyczna” odnosi się do braku identyfikowalnej przyczyny niepłodności przy zastosowaniu standardowych badań diagnostycznych, które obejmują: ocenę jakości nasienia, badania hormonalne, ocenę drożności jajowodów, ultrasonografię narządów rodnych, testy immunologiczne i genetyczne wymazy z dróg rodnych. W praktyce diagnostyka ta stanowi procedurę wykluczeń, dlatego rozpoznanie niepłodności idiopatycznej jest ostatecznie […]

Złe wyniki badania nasienia – jak rozumieć nieprawidłowy wynik i jakie są opcje terapeutyczne?

06/10/2025
Analiza podstawowych parametrów nasienia Podstawowe parametry oceniane w badaniu nasienia obejmują objętość ejakulatu (norma 1,4–6 ml), stężenie plemników (≥16 mln/ml), ruchliwość (≥42% ruchu całkowitego, z czego ≥30% powinno być ruchu postępowego), oraz morfologię (≥4% prawidłowych form według kryteriów WHO). Obniżona objętość może wskazywać na zaburzenia w gruczołach płciowych, a niska liczba plemników czy ich ograniczona […]

Mała ruchliwość plemników – jak wpływa na płodność i szanse na ciążę?

03/10/2025
Definicja i znaczenie ruchliwości plemników Ruchliwość plemników to zdolność aktywnego przemieszczania się, która umożliwia dotarcie do komórki jajowej. Wyróżnia się trzy podstawowe typy ruchu: Ruch postępowy (progresywny) – plemniki przemieszczają się w linii prostej lub lekko zakrzywionej, co jest niezbędne do pokonania odległości do oocytu. Ruch niepostępowy – plemniki poruszają się chaotycznie lub kręcą się […]

Wewnętrzne męskie narządy płciowe – jak działają i dlaczego są ważne?

02/10/2025
Jądra – centrum spermatogenezy i steroidogenezy Jądra to parzyste gruczoły umieszczone wewnątrz moszny, które stanowią podstawowy element męskiego układu rozrodczego. Ich wielkość oscyluje wokół 20-30 g, a budowa anatomiczna obejmuje miąższ oraz łącznotkankowy zrąb. Miąższ dzieli się na około 200 stożkowatych płacików, w których znajdują się kręte kanaliki nasienne odpowiedzialne za produkcję plemników (spermatogenezę). Proces […]
Zarządzaj plikami cookies