Objawy bezpłodności – jak je rozpoznać?

Choć początkowo staraniom o dziecko towarzyszy ogromny entuzjazm, po kilku miesiącach niepowodzeń pojawiają się wątpliwości. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni, zaczynają zastanawiać się nad swoją płodnością i nad tym, co może być przyczyną problemów z zajściem w ciążę. Choć na ogół niezbędne jest przeprowadzenie szerokiej diagnostyki, warto dowiedzieć się, jakie mogą być objawy bezpłodności.

Niepłodność a bezpłodność – różnica jest ogromna

Przede wszystkim należy wiedzieć, że niepłodność i bezpłodność to pojęcia, które nie są tożsame. Niestety, w wielu przypadkach są one używane zamiennie – całkowicie niesłusznie. 

Niepłodność odnosi się do trudności w poczęciu dziecka mimo regularnych prób przez okres co najmniej roku. Jest to stan, który może być potencjalnie odwracalny poprzez zastosowanie leczenia, takiego jak na przykład terapia hormonalna, zabiegi chirurgiczne czy techniki wspomaganego rozrodu. 

Z kolei bezpłodność oznacza całkowitą i trwałą niezdolność do posiadania potomstwa. Może ona wynikać z różnych przyczyn, jak usunięcie narządów rozrodczych czy zmiany spowodowane chorobą. Istotne jest jednak to, że stan ten jest nieodwracalny. 

Rozróżnienie tych dwóch pojęć jest kluczowe, ponieważ ma wpływ nie tylko na podejście do diagnostyki i leczenia, ale też na psychologiczne i emocjonalne aspekty związane z problemami z płodnością. 

Jakie mogą być objawy bezpłodności? 

Rozpoznanie objawów bezpłodności, a także niepłodności, jest bardzo trudne. To jeden z powodów, dla których osoby bezskutecznie starające się o dziecko powinny jak najszybciej skorzystać z pomocy medycznej. Ważne jest bowiem to, że wystąpienie jednego – a nawet kilku objawów, które zostały wymienione poniżej – nie musi wskazywać na bezpłodność. Równie dobrze mogą to być czasowe problemy związane z płodnością, w przypadku których wystarczy zastosować odpowiednie leczenie. 

Objawy bezpłodności u kobiet

U kobiet jednym z głównych objawów bezpłodności są nieregularne cykle menstruacyjne. Jeśli miesiączki są bardzo nieregularne, zbyt rzadkie (na przykład występujące raz na kilka miesięcy) lub całkowicie nieobecne, może to wskazywać na bardzo poważne problemy z płodnością. Owulacja jest kluczowym procesem w cyklu rozrodczym, a jej zaburzenia mogą być spowodowane przez różne czynniki, w tym zespół policystycznych jajników (PCOS), zaburzenia hormonalne, stres, a także problemy z tarczycą. 

Innym istotnym objawem mogą być bolesne miesiączki. Chociaż ból podczas menstruacji jest dość powszechny, jednak to niezwykle silne, trudne do zniesienia bóle mogą wskazywać na endometriozę – stan, w którym tkanka podobna do wyściółki macicy rośnie poza nią, powodując bolesne skurcze i bliznowacenie. Choć endometrioza sama w sobie nie powoduje bezpłodności, a jedynie problemy z zajściem w ciążę, bolesne miesiączki należy skonsultować z lekarzem. Nie jest to bowiem normalne. To samo dotyczy nietypowego bólu brzucha, który bez wyraźnej przyczyny pojawia się w różnych momentach cyklu miesiączkowego. 

Niektóre kobiety mogą również doświadczać bólu podczas stosunku seksualnego, co może być związane ze wspomnianą endometriozą, ale też z zapaleniem miednicy mniejszej lub innymi problemami anatomicznymi, które mogą wpływać na płodność. O tego typu problemach również warto wspomnieć lekarzowi. 

Objawy bezpłodności u mężczyzn

U mężczyzn objawy bezpłodności są często mniej oczywiste. Mogą one obejmować zmiany w funkcjonowaniu seksualnym. Problemy z erekcją, zmniejszone libido czy trudności z ejakulacją mogą wskazywać na problemy hormonalne, stres lub inne czynniki wpływające na płodność. Wszelkiego typu problemy należy zgłosić lekarzowi – również wtedy, gdy mężczyzna nie stara się o dziecko. 

Kolejnym objawem bezpłodności mogą być zmiany w objętości, zapachu lub konsystencji nasienia. Jeśli nasienie jest wodniste, gęste lub ma nieprzyjemny zapach, może to sugerować problemy zdrowotne, które mogą wpływać na jakość plemników i zdolność do zapłodnienia komórki jajowej. 

Inne objawy bezpłodności u mężczyzny to ból w trakcie i po stosunku, a także bolesne erekcje. Warto również zwrócić uwagę na wszelkie nieprawidłowości, takie jak bardzo małe jądra czy zniekształcenie moszny, a także dolegliwości bólowe w obrębie jąder. 

Im szybciej rozpocznie się diagnostykę, tym lepiej

Problemy z uzyskaniem ciąży to dla wielu osób bardzo duży wstrząs. Większość par wychodzi bowiem z założenia, że w ciążę uda się zajść w pierwszym miesiącach starań. Dużym przeżyciem może być również informacja o problemach z płodnością. Istotne jest jednak to, aby nie zwlekać z rozpoczęciem diagnostyki. Wszelkie potencjalnie objawy bezpłodności czy niepłodności wymagają konsultacji medycznej, a samodzielne doszukiwanie się nieprawidłowości prowadzi jedynie do niepotrzebnego stresu. 

Aby ustalić przyczynę problemów z zajściem w ciążę, lekarz może zlecić różne badania, w tym testy hormonalne, USG, analizę nasienia i inne specjalistyczne badania, które pomogą zidentyfikować problem. Warto jednak mieć świadomość, że w ogromnej większości przypadków parom, które zmagają się z niepłodnością, udaje się uzyskać ciążę i po pewnym czasie cieszą się wymarzonym potomstwem. I choć w przypadku bezpłodności problem jest poważniejszy, należy pamiętać, że współczesne metody leczenia, takie jak in vitro czy dawstwo nasienia lub komórek jajowych, są niezwykle skuteczne. Właśnie dlatego – nawet jeśli dostrzegasz u siebie objawy bezpłodności – pamiętaj, że nadal masz duże szanse na dziecko.