Niedrożność jajowodów – objawy

Jedną z częstych przyczyn niepłodności u kobiet jest niedrożność jajowodów. Szacuje się, że problem ten może dotyczyć aż do 25-30 proc. kobiet, które zmagają się z problemami z zajściem w ciążę. Na czym polega ta choroba i jak może wyglądać leczenie? Jakie są główne objawy niedrożności jajowodów?

Na czym polega niedrożność jajowodów?

Aby wyjaśnić, czym dokładnie jest niedrożność jajowodów, warto zacząć od krótkiego opisu żeńskich narządów rodnych. Jajowody są elementem, który łączy jajniki z macicą. Odgrywają one kluczową rolę w okresie okołoowulacyjnym, ponieważ to właśnie przez jajowody gotowa na zapłodnienie komórka jajowa podąża w kierunku macicy. Jeśli napotka plemniki, może dojść do zapłodnienia. Co ważne, do połączenia komórki jajowej z plemnikiem na ogół dochodzi właśnie w jajowodzie. 

Niedrożność jajowodów jest sytuacją, w której – z różnych przyczyn – komórka jajowa nie może swobodnie się przemieszczać. Światło jajowodu jest bowiem zamknięte. Niedrożność może dotyczyć tylko fragmentu jajowodu, jednak zdarzają się sytuacje, kiedy jajowody są niedrożne na całym ich przebiegu. Co więcej, problem może dotyczyć zarówno jednego, jak i dwóch jajowodów. 

Niedrożność jajowodów – objawy

Dużym problemem jest to, że niedrożność jajowodów najczęściej przebiega całkowicie bezobjawowo. O chorobie kobiety dowiadują się dopiero w sytuacji, kiedy starania o dziecko nie przynoszą oczekiwanych rezultatów po kilku lub kilkunastu miesiącach. Od decyzji lekarza zależy, czy już na etapie wstępnej diagnostyki przeprowadzone zostanie badanie drożności jajowodów. 

Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy pojawiają się objawy niedrożności jajowodów. Mogą to być między innymi objawy bólowe, związane z różnego rodzaju stanami zapalnymi. Czasem zrosty powstają właśnie na skutek infekcji bakteryjnej – jajowody stają się niedrożne, choć objawy dawno minęły. 

To samo dotyczy endometriozy. Ona także może wywoływać różnego rodzaju zrosty i stany zapalne w obrębie jajowodów, czego efektem jest ich niedrożność. To z kolei może wiązać się z bólem czy dyskomfortem. Należy jednak mieć świadomość, że z reguły niedrożność jajowodów nie daje żadnych objawów. 

Czy można zajść w ciążę, mając niedrożne jajowody? 

Tak naprawdę nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Wiele zależy od tego, w jakim stanie są jajowody danej kobiety. Jeśli niedrożny jest tylko jeden jajowód, kobieta może zajść w ciążę podczas owulacji z drugiego jajnika.

Oczywiście niedrożność jajowodu  może skutecznie utrudnić, a w niektórych sytuacjach (obustronna niedrożność) nawet uniemożliwić zajście w ciążę. Właśnie dlatego tak ważne jest przeprowadzenie odpowiedniego badania już na wstępnym etapie diagnostyki niepłodności. 

Jak wygląda badanie drożności jajowodów? 

Przez bardzo długi czas podstawową metodą badania, czy jajowody są drożne, było HSG połączone ze zdjęciami RTG. Na początku lekarz uwidaczniał szyjkę macicy, a następnie specjalnym cewnikiem wprowadzał do narządów rodnych specjalny środek – kontrast. Wykonywana była seria zdjęć rentgenowskich, która pozwalała sprawdzić, czy płyn przedostaje się w sposób swobodny. 

Obecnie do wykonania takiego badania wystarczy sprzęt ultrasonograficzny. Badanie USG pozwala na sprawdzenie, czy płyn przedostaje się w określonym kierunku, a tym samym – czy jajowody są drożne. 

W jaki sposób leczy się niedrożność jajowodów? 

Wiele kobiet zastanawia się nie tylko nad tym, jakie są objawy niedrożności jajowodów, ale też nad przebiegiem leczenia. Wiele zależy od tego, czy niedrożny jest jeden, czy też dwa jajowody. Jeśli jeden z jajowodów jest drożny, lekarz może podjąć decyzję o podaniu pacjentce leków, które wspomogą owulację, tym samym zwiększając szanse na naturalne zajście w ciążę. 

Jeżeli jednak niedrożne są obydwa jajowody, można wykonać zabieg laparoskopii, który ostatecznie potwierdzi rozpoznanie, a w niektórych przypadkach pozwoli na udrożnienie jajowodów. W wielu przypadkach ten zabieg chirurgiczny pozwala na uzyskanie dobrych rezultatów, jednak nie zawsze tak się dzieje. W momencie, gdy laparoskopowe udrożnienie jajowodów nie udaje się, jedynym sposobem leczenia pozostaje „ominięcie” jajowodów. Metodą leczenia jest wtedy zapłodnienie pozaustrojowe. 

Niedrożność jajowodów nie musi przekreślać szans na zajście w ciążę

Wiesz już, na czym polega niedrożność jajowodów i jak wygląda diagnostyka. Co istotne, z reguły nie sposób stwierdzić, jakie są objawy niedrożności jajowodów, dlatego tak ważne jest wykonanie odpowiednich badań już na początku diagnostyki niepłodności. Dobra wiadomość jest taka, że istnieje wiele skutecznych metod leczenia niedrożnych jajowodów – włącznie z laparoskopią czy zapłodnieniem in vitro.