Co to jest ciąża pozamaciczna? Objawy, przyczyny i kiedy zgłosić się do lekarza

Dodatni test ciążowy to dla wielu kobiet ogromna radość. Jest to jednocześnie początek nowej drogi, która nie zawsze niestety bywa prosta. Czasami zdarza się, że pojawiają się na niej pewne niepokojące objawy, np. ból brzucha czy plamienie. W takich chwilach w głowie pojawia się lęk przed powikłaniami, w tym przed poważnym stanem, jakim jest ciąża pozamaciczna. Choć bywa to emocjonalnie trudne, kluczowe jest wówczas jak najszybsze postawienie diagnozy. Dlaczego? Czym właściwie jest ciąża pozamaciczna i jakie daje objawy? Odpowiadamy poniżej.

Co to jest ciąża pozamaciczna?

Co to jest ciąża pozamaciczna i czy można jej zapobiec? Aby lepiej zrozumieć ten problem, na wstępie zwróćmy uwagę na to, jaką drogę pokonuje zapłodniona komórka jajowa. Jeśli wszystko przebiega prawidłowo, to łączy się ona z plemnikiem w jajowodzie, a następnie wędruje do jamy macicy, gdzie zagnieżdża się w błonie śluzowej. Tam spędza kolejnych 9 miesięcy.

Nie zawsze tak jednak jest. W przypadku ciąży pozamacicznej, czyli ektopowej, implantacja zarodka następuje poza jamą macicy. Choć organizm kobiety otrzymuje sygnał o ciąży i hormony zaczynają działać, lokalizacja zarodka jest nieprawidłowa.

Według statystyk około 95-98% przypadków ciąż pozamacicznych to sytuacje, w których zarodek pozostaje w jajowodzie - jest to tzw. ciąża jajowodowa. Czasami, choć rzadziej, do zagnieżdżenia dochodzi w jajniku, szyjce macicy, a w skrajnych przypadkach w jamie brzusznej.

Diagnoza ciąży pozamacicznej jest dla pacjentki trudna - niestety taka ciąża nie może się prawidłowo rozwijać, a poza macicą nie ma odpowiednich warunków, aby utrzymać płód. Dodatkowym problemem jest to, że rosnący zarodek jest zagrożeniem dla narządów i struktur, w których się znajduje. Może doprowadzić np. do pęknięcia jajowodu, co jest stanem zagrożenia życia kobiety.

Jak wygląda ciąża pozamaciczna na wczesnym etapie?

Jak właściwie wygląda ciąża pozamaciczna? Problem polega na tym, że początkowo niczym nie różni się ona od prawidłowej. Pacjentka zaczyna odczuwać typowe objawy ciąży, a więc pojawia się zatrzymanie miesiączki, piersi stają się tkliwe, mogą pojawić się nudności i zmęczenie.

Dopiero wraz z upływem czasu, zazwyczaj między 4. a 8. tygodniem ciąży, zaczynają pojawiać się objawy ciąży pozamacicznej, a wraz z nimi niepokój.

Ciąża pozamaciczna - objawy, których nie wolno ignorować

Objawy ciąży pozamacicznej są zróżnicowane, ale najczęściej obejmują one triadę - zatrzymanie miesiączki, ból i krwawienie.

1. Ból brzucha i podbrzusza - to najczęściej obserwowany symptom. Czy ciąża pozamaciczna boli? Tak, i ból ten jest dość charakterystyczny. Zazwyczaj jest to ból jednostronny, ostry i kłujący. Może nasilać się podczas kaszlu, ruchu czy wypróżniania.
2. Nieprawidłowe krwawienie - bywa często mylone z miesiączką, ale zazwyczaj wygląda inaczej - jest bardziej skąpe, w kolorze ciemnobrunatnym lub wodniste.

Czy ciąża pozamaciczna wyjdzie na teście ciążowym?

Pacjentki często zastanawiają się, czy ciąża pozamaciczna wyjdzie na teście ciążowym? Odpowiedź brzmi: tak. Nawet nieprawidłowo zagnieżdżony zarodek produkuje bowiem trofoblast, który wydziela beta-hCG - hormon wykrywany przez testy apteczne. Test pokaże więc dwie kreski, a więc wynik dodatni.

Różnica między ciążą pozamaciczną a prawidłową wyjdzie jednak w badaniach laboratoryjnych krwi. W przypadku prawidłowej ciąży poziom beta-hCG podwaja się co około 48 godzin. W ciąży pozamacicznej przyrosty te są zazwyczaj nieprawidłowe, zbyt niskie. Jest to pierwszy sygnał, że należy zachować czujność i wykonać dokładne USG.

Przyczyny - skąd bierze się ciąża pozamaciczna?

Choć ciąża pozamaciczna może przytrafić się każdej kobiecie, istnieją pewne czynniki, które zwiększają ryzyko jej wystąpienia. Zalicza się do nich przede wszystkim:

• Uszkodzenia jajowodów - np. przebyte stany zapalne miednicy mniejszej, które utrudniają drogę zarodka.
• Endometrioza - jej ogniska mogą zniekształcać jajowody.
• Przebyte operacje - głównie te w obrębie jajowodów lub jajników.
• Techniki wspomaganego rozrodu - niestety u pacjentek leczących niepłodność ryzyko może być wyższe. Z reguły wynika to z pierwotnych problemów z jajowodami.
• Palenie papierosów - nikotyna wpływa negatywnie na ruch obecnych w jajowodach rzęsek, które ułatwiają przemieszczanie się zarodka w stronę macicy.

Ciąża pozamaciczna - co dalej? Diagnostyka i leczenie

Gdy pojawiają się podejrzenia ciąży pozamacicznej, zawsze pada również pytanie “co dalej?”. W praktyce dalsze postępowanie zależy od stanu pacjentki i zaawansowania ciąży. Najczęściej wprowadza się:

1. Leczenie farmakologiczne - przy wczesnej ciąży i dobrym stanie pacjentki podaje się lek metotreksat. Hamuje on podziały komórkowe i pozwala na wchłonięcie się zmiany bez konieczności operacji.
2. Leczenie operacyjne - obecnie standardem jest laparoskopia, a więc zabieg małoinwazyjny. Chirurg usuwa ciążę, starając się zachować jajowód, a jeśli uszkodzenia są zbyt duże, usuwa jajowód ze zmianą.

Jak długo wchłania się ciąża pozamaciczna?

Pacjentki po usłyszeniu diagnozy często pytają, jak długo wchłania się ciąża pozamaciczna? Trudno udzielić tu odpowiedzi jednoznacznej, bo jest to proces indywidualny. Po podaniu leków monitoruje się poziom beta-hCG. Musi on spaść do zera, co niekiedy trwa nawet kilka tygodni czy miesięcy. W tym czasie zmiana powinna ulegać stopniowemu wchłanianiu przez organizm. Wymaga to jednak ścisłej kontroli lekarskiej.

Ciąża pozamaciczna - kiedy zgłosić się do lekarza?

Ciąża pozamaciczna to poważny problem, więc nie można bagatelizować żadnych niepokojących objawów. Wizyta u lekarza jest absolutnie konieczna, gdy:

• Test ciążowy jest dodatni, ale pojawił się silny, jednostronny ból brzucha.
• Pojawiło się plamienie lub krwawienie, któremu towarzyszą zawroty głowy lub omdlenia.
• Pojawił się ból barku przy wdechu.

Ciąża pozamaciczna - podsumowanie

Ciąża pozamaciczna to doświadczenie trudne – fizycznie i emocjonalnie. Kluczowa jest jednak wczesna diagnostyka, która pozwala na szybką reakcję i umożliwia uniknięcie poważnych operacji oraz zachowanie płodności. Co ważne, przebycie ciąży pozamacicznej nie przekreśla szans na zostanie mamą w przyszłości. W Parens mamy wiele pacjentek, które po takim doświadczeniu urodziły wyczekiwane, zdrowe dzieci.